พรหมวิหาร หมายถึง ธรรมของพรหม หรือ ของท่านผู้เป็นใหญ่ หรือ ธรรมที่ผู้ใหญ่ควรปฏิบัติต่อผู้น้อย
พรหมวิหาร เป็นหลักธรรมสำหรับทุกคน เป็นหลักธรรมประจำใจ ที่จะช่วยให้เรา ดำรงชีวิตอยู่ ได้อย่างประเสริฐและบริสุทธิ์ ธรรมที่ต้องมีไว้เป็นหลักในใจ และควบคุมความประพฤติ จึงจะชื่อว่า ดำเนินชีวิตหมดจด และปฏิบัติตนต่อมวลมนุษยชาติ และสรรพสัตว์ทั้งหลาย โดยชอบธรรม มี 4 ประการ คือ
1. เมตตา
เมตตา คือ ความรักใคร่ ปรารถนาดี อยากให้เพื่อนมนุษย์มีความสุข มิจิตอันแผ่ไมตรี และคิดทำประโยชน์แก่มนุษยชาติ และสรรพสัตว์ทั้งหลายโดยทั่วหน้า
2. กรุณา
กรุณา คือ ความสงสาร คิดช่วยให้พ้นทุกข์ ใฝ่ใจในอันที่จะปลดเปลื้องหรือบำบัด ความทุกข์ยากและความเดือดร้อน ของเพื่อนมนุษย์ และสรรพสัตว์ทั้งหลาย
3. มุทิตา
มุทิตา คือความยินดี ในเมื่อผู้อื่นอยู่ดีมีสุข มีจิตใจผ่องใสบันเทิง ประกอบด้วยอาการ แช่มชื่นเบิกบานอยู่เสมอ ต่อมนุษย์และสัตว์ทั้งหลาย ผู้ดำรงอยู่ปกติสุข พลอยยินดีด้วย เมื่อเขาได้ดีมีสุข เจริญงอกงามยิ่งขึ้นไป
4. อุเบกขา
อุเบกขา คือ การรู้จักวางเฉย หมายถึง การวางใจเป็นกลาง เพราะพิจารณาเห็นว่า ใครทำดีย่อมได้ดี ใครทำชั่วย่อมได้ชั่ว ตามกฎแห่งกรรม คือ ใครทำสิ่งใดไว้ สิ่งนั้นย่อมตอบสนองคืนผู้นั้น เมื่อเราเห็นใคร ได้รับผลกรรมในทางที่เป็นโทษ เราก็ไม่ควรดีใจ หรือคิดซ้ำเติมเขา ในเรื่องที่เกิดขึ้น เราควรมีความปรารถนาดี คือพยายามช่วยเหลือผู้อื่น ให้พ้นจากความทุกข์ ในลักษณะที่ถูกต้อง ตามทำนองคลองธรรม
|