การประเคน หมายถึง การมอบให้ด้วยความเคารพ ใช้ปฏิบัติต่อพระภิกษุสงฆ์เท่านั้น มีวินัยบัญญัติห้ามพระภิกษุสงฆ์รับ หรือหยิบสิ่งของมาขบฉันเอง โดยไม่มีผู้ประเคนให้ถูกต้องเสียก่อน เพื่อตัดปัญหาเรื่องการถวายแล้ว หรือยังไม่ได้ถวาย จึงให้พระภิกษุสงฆ์รับของประเคนเท่านั้น ยกเว้นน้ำเปล่าที่ไม่ผสมสี เช่น น้ำฝน น้ำประปา เป็นต้น เพื่อเป็นการแสดงออกอย่างชัดเจนว่า สิ่งของนั้นๆ เป็นของจัดถวายพระภิกษุสงฆ์แน่นอน โดยมีผู้ประเคนเป็นพยานรู้เห็นด้วยผู้หนึ่ง การประเคนของ จึงเป็นการสนับสนุนให้พระภิกษุสงฆ์ ปฏิบัติตามพระวินัยได้ถูกต้อง

การประเคนที่ถูกต้อง ตามหลักพระวินัย มีลักษณะที่กำหนดไว้ 5 ประการ ดังนี้
1.) สิ่งของที่จะประเคน ต้องไม่ใหญ่เกินไป หรือหนักเกินไป ขนาดคนพอมีกำลังปานกลาง ยกขึ้นได้ ถ้าหนักหรือใหญ่เกินไป ไม่ต้องประเคน

2.) ผู้ประเคนต้องอยู่ในหัตถบาส คือ เอามือประสานกัน แล้วยื่นไปข้างหน้า ห่างจากพระภิกษุสงฆ์ ผู้รับประมาณ 1 ศอก

3.) ผู้ประเคนน้อมสิ่งของนั้น ส่งให้พระภิกษุสงฆ์ ด้วยกิริยาอ่อนน้อม แสดงความเคารพ

4.) การน้อมสิ่งของเข้ามาให้นั้น จะส่งให้ด้วยมือก็ได้ หรือใช้ของเนื่องด้วยกายก็ได้ เช่น ใช้ทัพพีหรือช้อน ตักอาหารใส่บาตรที่ท่านถือ หรือสะพายอยู่ก็ได้

5.) ในกรณีผู้ประเคนเป็นชาย พระภิกษุสงฆ์ผู้รับจะรับด้วยมือ ในกรณีผู้ประเคนเป็นหญิง จะรับด้วยของเนื่องด้วยกาย เช่น ใช้ผ้าทอดรับ ใช้บาตรรับ ใช้จานรับ

เมื่อการประเคนได้ลักษณะครบทั้ง 5 ประการนี้ จึงเป็นการประเคนถูกต้อง ถ้าไม่ได้ลักษณะนี้ เช่น ของนั้นใหญ่และหนักจนยกไม่ขึ้น ผู้ประเคนอยู่นอกหัตถบาส หรือผู้ประเคนเสือกของส่งให้ เป็นต้น แม้จะส่งให้พระภิกษุสงฆ์แล้วก็ตาม ก็ได้ชื่อว่า ยังไม่ได้ประเคน อยู่นั่นเอง

• ไม่ผิดพระธรรมวินัย-แต่ไม่เหมาะสม สำนักพุทธฯจี้ต้องเข้มงวดกรณีพระสงฆ์ขับรถ
• ดอกมณฑาตก