พระพุทธรูปปางแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ เป็นพระพุทธรูป ที่อยู่ในอิริยาบถนั่งขัดสมาธิ พระหัตถ์ทั้งสองยกขึ้น จีบนิ้วพระหัตถ์ไว้เสมออก เป็นกิริยาทรงประทานโอวาทปาติโมกข์
สำหรับประวัติความเป็นมานั้น ความว่า ณ พระเวฬุวันมหาวิหาร กรุงราชคฤห์ หลังจากที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสรู้แล้วประมาณ 9 เดือน ได้เกิดเหตุการณ์ที่เรียกว่า จาตุรงคสันนิบาต คือ การประชุมที่ครบองค์ 4 ได้แก่
1.) วันนั้นเป็นวันดวงจันทร์เสวยมาฆฤกษ์ หรือ วันเพ็ญเดือน 3
2.) พระสงฆ์ 1,250 รูป มาประชุมกันโดยมิได้นัดหมาย
3.) พระสงฆ์ทั้งหมด ล้วนเป็นพระอรหันต์ผู้ได้อภิญญา 6
4.) พระสงฆ์ทั้งหมดเป็นเอหิภิกขุ คือ เป็นผู้ที่พระพุทธองค์ ประทานอุปสมบทด้วยพระองค์เอง
ในวันนั้น พระพุทธองค์ ได้ทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์ ซึ่งเป็นหลักสำคัญแห่งพระพุทธศาสนา เพื่อเป็นแนวทาง ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ใจความสำคัญแห่งพระโอวาทนั้น ได้แก่
1.) ละเว้นความชั่วทั้งปวง
2.) ทำความดีให้ถึงพร้อม
3.) ทำจิตใจให้บริสุทธิ์ผ่องใส
วันเพ็ญเดือน 3 นี้ ถือเป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เรียกว่า วันมาฆบูชา
ด้านความเชื่อและคตินิยมนั้น พระพุทธรูปปางแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ เป็นพระพุทธรูปประจำเดือน 3
|
