พระพุทธรูปปางห้ามญาติ เป็นพระพระพุทธรูป อยู่ในอิริยาบถยืน ยกพระหัตถ์ทั้งสองยกขึ้นเสมออก ตั้งฝ่าพระหัตถ์ยื่นออกไปข้างหน้า เป็นกิริยาห้าม ลักษณะเดียวกับ พระพุทธรูปปางห้ามสมุทร และพระพุทธรูปปางห้ามพยาธิ นิยมทำเป็นแบบพระทรงเครื่อง
สำหรับประวัติความเป็นมานั้น ความว่า ครั้งหนึ่ง เมื่อเหล่ากษัตริย์ตระกูลศากยวงศ์ พระญาติฝ่ายพุทธบิดา และเหล่ากษัตริย์ตระกูลโกลิยวงศ์ พระญาติฝ่ายพุทธมารดา เกิดการทะเลาะวิวาทกัน เพราะเรื่องแย่งน้ำในแม่น้ำโรหิณี เนื่องจากฝนแล้ง น้ำไม่เพียงพอ ทำให้การทะเลาะวิวาทลุกลามไป จนเกือบกลายเป็นศึกสงครามระหว่างกัน
พระพุทธเจ้าทรงทราบเหตุด้วยพระญาณ จึงเสด็จไปห้ามสงคราม โดยตรัสให้เห็นถึงความไม่สมควร ที่กษัตริย์ต้องมาฆ่าฟันกัน ด้วยสาเหตุเพียงแค่ การแย่งน้ำเข้านา และได้ตรัสเตือนสติว่า
“ระหว่างน้ำ กับความเป็นพี่น้อง อะไรสำคัญยิ่งกว่ากัน?”
ทั้งสองฝ่ายจึงได้สติ คืนดีกัน และขอพระราชทานอภัยโทษ ต่อเบื้องพระพักตร์พระพุทธองค์
ด้านความเชื่อเชื่อและคตินิยม พระพุทธรูปปางห้ามญาติ เป็นพระพุทธรูปประจำวันเกิด ของคนที่เกิดวันจันทร์ เช่นเดียวกับพระพุทธรูปปางห้ามสมุทร และพระพุทธรูปปางห้ามพยาธิ
|
